Obliczenie składek ZUS dla działalności gospodarczej na preferencyjnych zasadach jest jednym z najważniejszych kroków przy zakładaniu firmy. Już na początku warto wiedzieć, jak dokładnie wyliczyć należności, z jakich ulg można korzystać i jakie warunki trzeba spełnić, by minimalizować koszty w pierwszych miesiącach prowadzenia biznesu.
Warunki korzystania z preferencyjnych składek ZUS
Preferencyjne składki ZUS przysługują osobom, które rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej po raz pierwszy lub wznowiły ją po co najmniej pięcioletniej przerwie. Warunkiem jest również nieswiadczenie usług na rzecz byłego pracodawcy, jeśli miałyby one taki sam charakter jak wynikało to z poprzedniego zatrudnienia.
Okres korzystania z preferencyjnych składek obejmuje maksymalnie 24 miesiące po zakończeniu tzw. ulgi na start. Ulga na start zwalnia przedsiębiorcę ze składek społecznych przez pół roku od rozpoczęcia działalności, a następnie przez kolejne dwa lata można korzystać z niższych składek preferencyjnych.
Podstawa wymiaru i poszczególne składki społeczne
W roku 2025 podstawą wymiaru składek preferencyjnych jest 30% minimalnego wynagrodzenia określonego na dany rok. Minimalne wynagrodzenie w 2025 roku wyniesie 4666 zł brutto, co oznacza, że podstawa wymiaru składek to 1399,80 zł.
Obliczając składki ZUS, należy uwzględnić cztery główne elementy:
- Składka emerytalna – 19,52% podstawy, czyli 273,24 zł;
- Składka rentowa – 8,00% podstawy, czyli 111,98 zł;
- Składka wypadkowa – 1,67% podstawy, czyli 23,38 zł;
- Składka chorobowa (dobrowolna) – 2,45% podstawy, czyli 34,30 zł.
Łącznie do ZUS przedsiębiorca zapłaci:
- 408,60 zł miesięcznie – bez składki chorobowej;
- 442,90 zł miesięcznie – z dobrowolną składką chorobową.
Procedura zgłoszenia do ZUS na preferencyjnych zasadach
Aby skorzystać z preferencyjnych składek, przedsiębiorca musi poprawnie złożyć zgłoszenie do ZUS. Zazwyczaj wykonuje się to na formularzu ZUS ZUA i stosuje kod rozpoczynający się od 05 70, który oznacza podleganie ubezpieczeniom społecznym na preferencyjnych zasadach. Od momentu nabycia prawa do ulg, należy kontrolować, czy w dalszym ciągu spełnia się warunki uprawniające do ulgi.
Niewłaściwe zadeklarowanie kodu bądź niespełnianie warunków (np. rozpoczęcie świadczenia usług na rzecz byłego pracodawcy) może uniemożliwić korzystanie z preferencyjnych stawek lub skutkować obowiązkiem dopłaty do standardowych składek.
Wzrost składek ZUS a minimalne wynagrodzenie
Każdy wzrost minimalnego wynagrodzenia skutkuje automatycznym zwiększeniem podstawy wymiaru składek dla przedsiębiorców na preferencyjnych zasadach. W 2025 roku wyższa podstawa wynosząca 1399,80 zł znacząco wpłynęła na wysokość miesięcznych obciążeń. Rosnące składki ZUS to istotny czynnik, który trzeba brać pod uwagę podczas planowania budżetu firmy przez pierwsze 2 lata działalności.
Kluczowe pojęcia: składki społeczne, ulga na start i okres preferencyjny
Składki społeczne obejmują ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz ewentualnie chorobowe, przy czym jedna z nich – chorobowa – jest dobrowolna. Przedsiębiorcy korzystający z preferencyjnych zasad korzystają najpierw z ulgi na start – czyli 6-miesięcznego zwolnienia z obowiązku płacenia składek społecznych. Po tym okresie, przez kolejne 24 miesiące, opłacają znacząco niższe składki preferencyjne.
Podstawowym warunkiem utrzymania prawa do ulg jest m.in. nieprowadzenie działalności gospodarczej przez ostatnie 5 lat oraz nieswiadczenie tożsamych usług na rzecz byłego pracodawcy. Dzięki ulgom przedsiębiorcy mogą realnie obniżyć swoje koszty na początku działalności.
Podsumowanie procesu obliczania składek preferencyjnych
Stosując zasady preferencyjnych składek ZUS, należy kierować się jasną procedurą:
- Wyznaczyć minimalne wynagrodzenie na dany rok – w 2025 roku: 4666 zł brutto.
- Obliczyć 30% tej kwoty jako podstawę wymiaru – 1399,80 zł.
- Zastosować odpowiednie stawki procentowe (19,52% emerytalna, 8% rentowa, 1,67% wypadkowa, 2,45% chorobowa, jeśli wybrana).
- Zsumować składki, sprawdzając, czy zawierają składkę chorobową.
- Prawidłowo zgłosić działalność i kontrolować aktualność warunków uprawniających do ulgi.
Znajomość procesu oraz aktualnych stawek daje możliwość zaplanowania budżetu i świadomego korzystania z ulg przy prowadzeniu nowej działalności.
Gdzie szukać więcej informacji o składkach i podatkach?
Dla osób, które chcą poznać więcej szczegółów o składki i podatki, dostępne są aktualne informacje, poradniki oraz analizy niezbędne na każdym etapie prowadzenia własnej firmy.
